Waarin beleggen pensioenfondsen?

Pensioenfondsen beleggen hun geld voornamelijk in aandelen en obligaties om pensioenen te financieren. Ze investeren ook in vastgoed en andere activa als onderdeel van een gediversifieerde portefeuille. Het pensioenbeleggen gebeurt vaak via beleggingsfondsen. Hierbij worden aandelen gespreid over diverse landen en sectoren om risico's te beperken. Op deze pagina leest u meer over de beleggingskeuzes en strategieën die pensioenfondsen hanteren.

Direct antwoord: waarin beleggen pensioenfondsen hun geld?

Pensioenfondsen beleggen hun geld breed in de reële economie. Ze investeren voornamelijk in aandelen, obligaties en vastgoed. Gezamenlijke investeringen met verzekeraars sturen kapitaal naar vastgoed.

Daarnaast beleggen pensioenfondsen ook meer in private markten en niet-beursgenoteerde bedrijven. Een deel van het vermogen gaat naar staatsobligaties voor rente-inkomsten. Grote fondsen alloceren een klein deel aan alternatieve investeringen, zoals hedgefondsen.

Het geld in een pensioenpotje wordt belegd via beleggingsfondsen voor rendement. Institutionele beleggers houden meestal een breed gespreide beleggingsportefeuille.

Waarom beleggen pensioenfondsen überhaupt?

Pensioenfondsen beleggen om waardeverlies van het vermogen te voorkomen. Het is een manier om te zorgen dat het pensioenkapitaal de inflatie bijhoudt. Door te blijven beleggen, streven pensioenfondsen naar een hoger pensioen voor hun deelnemers. Dit is vooral belangrijk in tijden van lage rente. U kunt meer lezen over pensioen beleggen vergelijken.

Daarnaast investeren pensioenfondsen vol in de duurzaamheidstransitie. Dit helpt om een zo goed mogelijk pensioen veilig te stellen. Voor de meeste pensioenfondsen is impactbeleggen de juiste weg. Het is niet alleen een optie, maar ook een inspirerende kans voor een betere toekomst — een jongere die nu begint met werken, profiteert later van deze langetermijnstrategie.

Welke beleggingen komen het vaakst voor?

Pensioenfondsen beleggen hun vermogen vaak in een mix van activa. De meest voorkomende beleggingen zijn aandelen, obligaties, vastgoed en infrastructuur. Deze diversificatie helpt de pensioenpot stabiel te houden voor de lange termijn.

Aandelen

Aandelen vertegenwoordigen eigendom in een bedrijf. Ze zijn een soort effecten die mede-eigendom van een onderneming aangeven. Als aandeelhouder heeft u recht op een deel van de bezittingen en winsten van het bedrijf. Ook bieden aandelen stemrecht op aandeelhoudersvergaderingen. Bedrijven gebruiken aandelen om zichzelf te financieren. U kunt als aandeelhouder ook profiteren van potentiële winstuitkeringen, zoals dividenden, en vermogensgroei.

Bedrijfsobligaties

Bedrijfsobligaties zijn leningen die bedrijven uitgeven aan beleggers. Hiermee financieren bedrijven langlopende projecten of investeringen, soms met een looptijd tot tien jaar. U leent geld uit aan een onderneming en ontvangt daarvoor periodieke rentebetalingen. De hoofdsom wordt aan het einde van de looptijd terugbetaald. Het risico en de rente variëren sterk, afhankelijk van de financiële gezondheid van het bedrijf. Deze obligaties bieden meestal hogere rendementen dan staatsobligaties, maar kennen ook een hoger kredietrisico. Dit houdt in dat er een risico bestaat dat het bedrijf in gebreke blijft met rente of terugbetaling.

Staatsobligaties

Staatsobligaties zijn leningen die een overheid uitgeeft. Denk hierbij aan de Nederlandse staat of een Duitse overheid. Ze garanderen de terugbetaling van de nominale waarde aan het einde van de looptijd. Deze obligaties gelden als veilig, want staten treden op als schuldenaar en borg. Ze bieden een grotere terugbetalingsgarantie dan bedrijfsobligaties. Dit komt doordat een staat duurzamer is en schuld kan inflateren.

Pensioenfondsen gebruiken staatsobligaties traditioneel om de volatiliteit van beleggingsvermogen te verlagen. Ze dienen als veilige haven in crisisperiodes. Toch hebben staatsobligaties een lage rente. De laatste jaren, tot begin 2024, lieten ze zelfs steeds vaker negatieve rendementen zien. Dit verminderde hun aantrekkelijkheid. Lage rentes en een snelle toename van staatsschuld rond 2020 speelden hierbij een rol.

Voor een pensioenfonds dat stabiliteit zoekt, blijven staatsobligaties een logische keuze. Maar zelfs deze 'veilige' beleggingen kennen risico's. Een belangrijk risico is een stijgende rente. Vooral euro staatsobligaties hebben een risicofactor door mogelijke rentevolatiliteit. Dit komt door aanbod- en vraagdynamiek bij substantiële uitgifte voor staatsfinanciering.

Vastgoed

Vastgoed is een verzamelnaam voor objecten die vast staan en niet verplaatst worden. Het is synoniem voor onroerend goed en omvat eigendom dat vast verbonden is met de grond. De term vastgoed omvat onroerende zaken, inclusief fysieke objecten en gerelateerde rechten. Dit is meer dan alleen stenen; het gaat om een complex geheel. Financiële aspecten zoals waarde vaststellen, huurinkomsten en hypotheeklasten horen hierbij. Vastgoed is een waardevaste belegging. Het is een uitstekende belegging, gewild bij diverse doelgroepen. Een pensioenfonds kan bijvoorbeeld investeren in huurwoningen.

Infrastructuur

Infrastructuur omvat een breed scala aan economische activa die cruciaal zijn voor een functionerende samenleving. Deze materiële activa zijn bijvoorbeeld wegen, bruggen, spoorwegen en energienetwerken. Ook waterwegen, havens, dijken en dammen vallen hieronder. In Nederland omvat infrastructuur specifiek spoorlijnen, vliegvelden en tunnels. Deze investeringen verbinden mensen met goederen, informatie en markten. Pensioenfondsen beleggen in bedrijven die deze essentiële systemen ontwikkelen, bouwen en onderhouden.

Hoe verdelen pensioenfondsen hun portefeuille?

Pensioenfondsen verdelen hun portefeuille over diverse beleggingscategorieën zoals aandelen, obligaties en vastgoed om risico te spreiden. Ze bouwen een gediversifieerde activaportefeuille op, wat het totale investeringsrisico vermindert. Vaak wordt de allocatie verdeeld tussen groeistrategieën, zoals equity-gerelateerde beleggingen, en hedging portefeuilles die kwaliteitsvolle obligaties omvatten. Ongeveer 49 procent van de allocatie gaat naar stand-alone individuele private marktfondsen, waaronder private equity. Sommige fondsen combineren aandelen en vastrentende activa in variabele verhoudingen via gemengde beleggingsfondsen. Een opvallende trend is de verschuiving van kapitaal van vastrentende waarden naar hedgefondsen. Dit doen ze voor hogere vooruitziende rendementsverwachtingen en het behalen van actuariële aannames. Tot februari 2025 hebben enkele pensioenfondsen gekozen voor meer geconcentreerde portefeuilles. Deze keuze, ingegeven door teleurstellingen en maatschappelijke eisen, maakt betere verduurzaming en verantwoord beleggen mogelijk.

Waarop letten pensioenfondsen bij hun beleggingskeuzes?

Pensioenfondsen letten bij hun beleggingskeuzes op duurzaamheid, de complexiteit van beleggingen en de prestaties van maatschappelijk verantwoorde opties. Ze overwegen ook hun beleggingsstrategie. Hierbij kijken ze naar illiquide beleggingen en de impact op de hoogte en het risico van toekomstige pensioenuitkeringen.

Risico en spreiding

Pensioenfondsen beheren risico's in hun beleggingen door spreiding. Dit betekent dat ze hun vermogen verdelen over verschillende beleggingscategorieën, sectoren en regio's. Deze risicospreiding vermindert de kans op sterke negatieve invloed op de portefeuille. Zo verlaagt spreiding het verliesrisico en verkleint het de onvoorspelbaarheid van uitschieters. Een belegger kan risico effectief beheersen door deze brede aanpak.

Verwacht rendement

Verwacht rendement is wat u hoopt te verdienen op een belegging. Dit is iets anders dan het gerealiseerde rendement, wat u daadwerkelijk verdient. Beleggen op lange termijn biedt een hoger verwacht rendement dan een spaarrekening. Tot medio 2023 lag het verwachte rendement voor pensioenfondsen, waaruit de rekenrente werd afgeleid, tussen de 3% en 6%. Voor aandelen wordt een lange termijn verwacht rendement van 5% aangenomen, terwijl dit voor obligaties 2% is. Sommige schattingen voor aandelen liggen zelfs rond de 7% tot 8% per jaar. Voor aandelen in opkomende markten bedraagt het verwachte rendement voor de komende tien jaar 8,6% (mei 2023). Beleggingsondernemingen hanteren voor vergelijkbare neutrale portefeuilles verwachte bruto rendementen tussen de 2,7% en 7% per jaar.

Lange looptijd van pensioenverplichtingen

Pensioenverplichtingen hebben een lange looptijd, vaak tientallen jaren. Voor een gemiddeld pensioenfonds was dit medio 2018 21,5 jaar, terwijl een 'groen' fonds in diezelfde periode 32,0 jaar had. De gewogen gemiddelde looptijd van de pensioenverplichting van Van Lanschot Kempen was 24,5 jaar in 2021 en 18 jaar per eind 2024. Een 'te bereiken doel' pensioenplan heeft een gemiddelde looptijd van 10,7 jaar (boekjaar 2023-2024). Een 'vaste bijdrage' pensioenplan kent een gemiddelde van 25,8 jaar (boekjaar 2023-2024). Een pensioenbelegger van 30 jaar heeft een tijdshorizon van 37 jaar. De uitkeringsperiode van een pensioen kan variëren van minimaal 5 jaar tot levenslang. Deze lange looptijden zijn doorgaans langer dan die van de beleggingen zelf.

Kosten en beheer

Pensioenfondsen krijgen te maken met diverse kosten bij het beleggen van hun vermogen. Beleggen brengt beheerskosten met zich mee. Bij beheerd beleggen zijn dit specifieke beheerkosten, inclusief een instapvergoeding. De kosten bestaan uit vaste en variabele delen, zoals een jaarlijkse servicevergoeding of kosten voor de aankoop van fondsen. Beheerkosten zijn de vergoeding voor het beheer van beleggingen, bedoeld om rendement te verhogen en risico te verlagen. Kosten van vermogensbeheer bestaan uit directe en indirecte vergoedingen. Ook kunnen er afsluitkosten of transactiekosten ontstaan bij het kopen of verkopen van beleggingen. Zelf beleggen brengt eveneens beheer-, administratie- en transactiekosten met zich mee.

Hoe beleggen pensioenfondsen verantwoord?

Volgens Hadewych Kuiper moeten pensioenfondsen vol investeren in de duurzaamheidstransitie. Dit is hun primaire taak om een zo goed mogelijk pensioen veilig te stellen. Bij verantwoord beleggen hoort ook het uitsluiten van vermijdbare risico's. Impactbeleggen is een passende en juiste aanpak voor pensioenfondsen. Dit type beleggen past goed bij duurzaam en verantwoord beleggen. Maureen Schlejen, directievoorzitter van Achmea Investment Management, bevestigde dit op 16 april 2024.

Wie beheert de beleggingen van pensioenfondsen?

Pensioenfondsen laten hun beleggingen beheren door professionele vermogensbeheerders. Deze professionals nemen investeringsbeslissingen namens de deelnemers. Het uitvoeringsbeleid in Nederland wordt feitelijk bepaald door een bonte verzameling van externe vermogensbeheerders en adviseurs. Een pensioenfonds besteedt taken uit aan externe dienstverleners, zoals vermogensbeheer, beleggingsadvies en risicomanagement. Dit gebeurt onder toezicht van de DNB.

Soms voeren het pensioenfonds zelf of toegewezen werknemers alle beleggingsactiviteiten uit onder een vermogensbeheerovereenkomst. De beleggingsallocatie wordt jaarlijks bepaald door de raad van bestuur, beleggingscommissie, intern personeel en beleggingsconsulenten. Zij baseren dit op verwachte rendementen en volatiliteit. Pensioenfondsen gebruiken hiervoor verschillende investeringsstrategieën, zoals passief of actief beheer. Grote pensioenfondsen beheren hun activa via managed accounts.

Waarin investeren pensioenfondsen?

Pensioenfondsen investeren hun geld in een brede, gediversifieerde activaportefeuille. Dit omvat aandelen en obligaties van gevestigde bedrijven. Obligatiefondsen beleggen hierbij hoofdzakelijk in vastrentende waarden, vaak via beleggingsfondsen. Ze richten zich op efficiënte vermogensgroei en winst op lange termijn. Daarnaast beleggen pensioenfondsen een deel in niet-beursgenoteerde bedrijven. Tot en met 2008 investeerden pensioenschema's ook in hedgefondsen voor diversificatie. Sommige fondsen kiezen voor impactbeleggen, wat een inspirerende kans biedt voor een betere toekomst.

Waarin beleggen de meeste pensioenfondsen?

Pensioenfondsen beleggen hun vermogen voornamelijk in aandelen en vastrentende waarden. De top 20 grootste pensioenfondsen had in 2023 gemiddeld 43 procent in aandelen en 35 procent in vastrentende waarden. Deze vastrentende waarden bestaan hoofdzakelijk uit staats- en bedrijfsobligaties. Nederlandse pensioenfondsen beleggen het grootste deel van hun kapitaal in het buitenland. Wereldwijd zijn pensioenfondsen per december 2024 voor 74 procent geïnvesteerd in private marktbeleggingen. Zo alloceren 49 procent van de pensioenfondsen naar stand-alone individuele private marktfondsen, zoals private equity. Pensioenfondsen investeren in aandelen om langdurig geld te verdienen en efficiënte vermogensgroei te realiseren. In de periode 2006-2007 belegden pensioenfondsen in Nederland bijna de helft van hun vermogen in aandelen.

Waar belegt mijn pensioenfonds in?

Pensioenfondsen beleggen hun vermogen in een gediversifieerde activaportefeuille om zo een goed pensioen te waarborgen. Ze investeren bijvoorbeeld in vastrentende waarden, die gemiddeld 60 procent van de portefeuille kunnen uitmaken. Daarnaast beleggen ze in zakelijke waarden, wat ongeveer 40 procent van het vermogen kan zijn. Een deel van de beleggingen gaat ook naar vastgoed. Nederlandse pensioenfondsen houden circa 0,14 procent van hun totale activa in goud aan. Om risico's te beperken, spreiden pensioenfondsen hun beleggingen in aandelen over verschillende landen en sectoren. Ze alloceren ook activa naar impact investing fondsen. In januari 2015 belegden pensioenfondsen twee derde van hun vermogen in het buitenland. Een pensioenfonds kan bewust meer risico nemen om toegevoegde waarde te creëren voor indexatie.

Wat zijn de beste pensioenbeleggingen?

De beste pensioenbeleggingen richten zich op maximaal rendementspotentieel voor de lange termijn. Dit betekent dat pensioenfondsen kiezen voor groeigerichte activa zoals aandelen, ETF's en beleggingsfondsen. Een gediversifieerde portefeuille met aandelen, obligaties, grondstoffen en vastgoed is hierbij essentieel. Voor de meeste pensioenbeleggers is een brede spreiding over deze categorieën de beste aanpak. Stel, u begint jong met pensioenbeleggen; dan kunt u meer risico nemen voor een hoger verwacht rendement. Beleggen voor uw pensioen levert bovendien een veel hoger rendement op dan sparen. Het kan wel twee tot drie keer meer waarde per euro opleveren dan spaargeld, wat bijdraagt aan veilige pensioenjaren.