In welke obligaties beleggen?

U kunt in obligaties beleggen door te kiezen voor staats- of bedrijfsobligaties, inclusief kortetermijnvarianten. Dit is een optie voor beleggers die meer rente zoeken dan op een spaarrekening, zonder te veel risico te nemen. Op deze pagina leest u welke obligaties passen bij uw doel en hoe u praktisch kunt investeren.

Welke obligaties passen bij jouw doel?

De keuze in welke obligaties u belegt, hangt af van uw beleggingsdoel en risicobereidheid. U moet uw financiële doelen specifiek maken, bijvoorbeeld volgens de SMART-criteria, zoals pensioen opbouwen of een aanbetaling voor een huis. Dit helpt u bepalen welk obligatietype het beste past. Een belegger die vermogen wil laten groeien op lange termijn, kiest bijvoorbeeld anders dan iemand die passief inkomen wil genereren.

Staatsobligaties

Staatsobligaties zijn leningen die door overheden worden gegarandeerd. Ze gelden als de veiligste beleggingen, omdat staten optreden als schuldenaar en borg, wat een grote terugbetalingsgarantie biedt. U krijgt de nominale waarde terug aan het einde van de looptijd. De veiligheid en het risico hangen wel af van de uitgevende staat. Deze obligaties worden traditioneel gebruikt om de volatiliteit van uw beleggingsvermogen te verlagen en worden als veiliger beschouwd dan bedrijfsobligaties. In crisisperiodes dienen ze vaak als veilige haven. Echter, staatsobligaties bieden vaak een lage rente. Hun aantrekkelijkheid is verminderd in de periode rond 2020 door lage rentes en een snelle toename van de staatsschuld, wat in de afgelopen jaren tot 2024 steeds vaker leidde tot negatieve rendementen. Ook brengt een stijgende rente een risico met zich mee voor deze beleggingen.

Bedrijfsobligaties

Bedrijfsobligaties zijn een type obligatie, namelijk leningen die bedrijven uitgeven aan beleggers om kapitaal aan te trekken. U leent geld uit aan een onderneming en ontvangt daarvoor periodieke rentebetalingen. Aan het einde van de looptijd krijgt u de hoofdsom terug. Deze obligaties hebben een variërend risico en rente, afhankelijk van de financiële gezondheid van het uitgevende bedrijf. Het kredietrisico is hierbij het risico dat het bedrijf in gebreke blijft met rentebetalingen of de terugbetaling van de hoofdsom. Over het algemeen bieden bedrijfsobligaties hogere rendementen dan staatsobligaties, maar ze brengen ook een hoger risico met zich mee.

Hoogrentende obligaties

Hoogrentende obligaties, ook bekend als high yield obligaties, zijn leningen met een hoog rendement en een hoog risico. Ze worden uitgegeven door bedrijven met een lagere kredietwaardigheid, wat een hoger risico op wanbetaling met zich meebrengt. Om dit te compenseren, bieden ze een relatief hoog rentepercentage, vaak tussen 8 en 10 procent, wat een hoog niveau van lopend inkomen kan genereren. Voor wie meer wil weten over veilige obligaties met hoog rendement, is er specifieke informatie beschikbaar. Hoogrenderende bedrijfsobligaties zijn momenteel weer aantrekkelijk, mits er geen recessie dreigt. Obligaties van opkomende markten bieden ook aanzienlijke rendementen, als compensatie voor het verhoogde kredietrisico.

Inflatiegerelateerde obligaties

Inflatiegerelateerde obligaties, ook wel indexgebonden obligaties genoemd, zijn een optie om in te beleggen als u bescherming zoekt tegen inflatie. Hun waarde, rente en aflossing passen zich aan op basis van het inflatiepercentage, meestal via de consumentenprijsindex. Dit beschermt u tegen waardeverlies, vooral bij een onverwachte stijging van de inflatie. Overheden geven vaak deze inflatiegerelateerde staatsobligaties uit om beleggers te beschermen. Deze obligaties zijn inflatiebestendig en minder volatiel dan grondstoffen of vastgoed als inflatieafdekking. Let op: tijdens recessies presteren deze 'linkers' minder goed dan conventionele obligaties. Ook zijn ze vaak onaantrekkelijk gewaardeerd in periodes van lage inflatie of deflatie. Ze hebben specifieke gebruiksdoelen voor beleggers die kapitaalbehoud en bescherming zoeken.

Obligatie-ETF's

Obligatie-ETF's bieden particuliere beleggers een kostenefficiënte toegang tot de obligatiemarkt. Deze ETF's groeperen obligaties op basis van kenmerken zoals emittent, geografie, kredietwaardigheid, looptijd, duration en valutatype. Ze investeren in bedrijfsobligaties en kunnen ook bestaan uit staatsobligaties of een combinatie daarvan. Er zijn specifieke staatsobligatie-ETF's, bedrijfsobligatie-ETF's en gemengde obligatie-ETF's. Deze volgen verschillende indexen met staatsobligaties, bedrijfsobligaties of een combinatie daarvan. Dit biedt gewenste eigenschappen voor beleggingsportefeuilles, zoals regelmatige distributiestromen, behoud van kapitaal en diversificatie van vermogenscategorieën. U kunt hiermee investeren in een breed gediversifieerde obligatieportefeuille vanaf lage bedragen.

Hoe kies je een goede obligatie?

Om een goede obligatie te kiezen, begint u met het bepalen van uw beleggingsdoel. Daarna evalueert u de kredietwaardigheid van de obligatie, een belangrijk selectiecriterium. Voorzichtige beleggers kiezen vaak voor obligaties met een eersteklas kredietwaardigheid, ook wel investment grade genoemd, om veiligheid en stabiliteit te waarborgen. Het is verstandig om niet zomaar voor de hoogste rente te gaan, want obligaties met een lagere kredietwaardigheid bieden weliswaar een hogere rente, maar ook een grotere kans op uitval. Ook de looptijd, valuta, regio en het effectief rendement zijn belangrijke overwegingen.

Looptijd en renterisico

Renterisico is nauw verbonden met de looptijd van obligaties. U moet de duratie van uw vastrentende portefeuille afstemmen op uw renteverwachtingen om renterisico te minimaliseren. Stel, u verwacht een stijgende rente; dan is een kortere duratie wenselijk. Een kortere rentelooptijd dan het marktgemiddelde beperkt het koersrisico. Dit was een strategie in de jaren voorafgaand aan 2024. De belangrijkste bron van rentekans-risico is een looptijd mismatch tussen activa en passiva, zoals ook bij Van Lanschot Kempen het geval is. Een kortere rentevaste periode biedt flexibiliteit om te profiteren van rentedalingen, maar u loopt ook meer rente-onderhevig risico. Een rentemix met meerdere rentevaste periodes spreidt dit risico.

Kredietwaardigheid van de uitgever

De kredietwaardigheid van de uitgever van een obligatie is een rapportcijfer dat het vermogen beschrijft om tijdige rente- en aflossingsbetalingen te doen. Deze kredietstatus, ook wel Bonität genoemd, geeft informatie over de kredietwaardigheid van de uitgever en is afleesbaar uit de kredietrating. Kredietbeoordelingsbureaus zoals Moody’s, Standard & Poors en Fitch beoordelen obligaties op basis van de kredietwaardigheid van de uitgever. Een uitgever met een AAA-rating kan bijvoorbeeld gemakkelijk aan haar financiële verplichtingen voldoen. Als obligatiehouder loopt u kredietrisico, wat het risico is op wanbetaling door financiële moeilijkheden of faillissement van de uitgever. Overheden hebben doorgaans een hogere kredietwaardigheid dan bedrijven. Daarom is een zorgvuldige analyse van de kredietwaardigheid essentieel, vooral bij beleggen in high-yield obligaties, om risico’s te beperken.

Valuta en regio

Bij het bepalen in welke obligaties u wilt beleggen, speelt de keuze van valuta en regio een rol. Beleggen in obligaties die luiden in een andere valuta dan uw thuisvaluta brengt valutarisico met zich mee. Schommelingen in wisselkoersen kunnen het rendement van uw belegging beïnvloeden. Dit geldt voor diverse belangrijke valuta, zoals de Euro, Australische Dollar, Canadese Dollar, Zwitserse Frank, Kaapverdische Escudo en de Zuid-Afrikaanse Rand. De economische stabiliteit en het monetaire beleid van de regio waarin de obligatie is uitgegeven, zijn eveneens belangrijke overwegingen voor beleggers.

Effectief rendement

Effectief rendement is een maatstaf voor het rendement van een belegging over een bepaalde periode; het meet de rendabiliteit van uw belegging. Hierbij wordt rekening gehouden met de waardeontwikkeling van het aandeel, uitgekeerd dividend en de inschrijvings- en beheerskosten. Dit concept wordt vaak gebruikt bij financiële producten en omvat de kracht van samengestelde rente, ook wel rente op rente genoemd. Ook bij vastgoedbeleggingen wordt het effectief rendement gebruikt om de rendabiliteit over een specifieke periode te meten. Een hoog rendement op kapitaal duidt op een winstgevend bedrijfsmodel en efficiënte operaties, wat de onderliggende waarde van uw obligaties kan beïnvloeden. Een toename van het rendement op eigen vermogen kan eveneens wijzen op een efficiëntere bedrijfsvoering en meer winst voor een onderneming. Een rendement op verkopen van 10% toont aan dat een bedrijf efficiënt werkt en aanzienlijke winst behoudt na kosten. Een rendement van 20 procent bij een overname wordt als behoorlijk hoog beschouwd.

Wat leveren obligaties op?

Obligaties leveren beleggers regelmatige rentebetalingen en de terugbetaling van de hoofdsom op bij afloop. Dit rendement bestaat uit de couponrente, mogelijke koerswinst en het uiteindelijke rendement na kosten en belasting. De uitgevende instelling betaalt u rente op het geleende kapitaal gedurende de looptijd, wat zorgt voor een stabiel inkomen.

Couponrente

De couponrente is de vaste rente die u periodiek ontvangt op een obligatie. Dit is de vergoeding die de uitgever betaalt voor het kapitaal dat u uitleent. De hoogte van deze rente verschilt per obligatie. Factoren zoals de kredietwaardigheid van de uitgever en de looptijd spelen hierbij een rol. Voor actuele rentetarieven kijkt u naar de specifieke obligatie-informatie van de uitgever.

Koerswinst of koersverlies

Koerswinst is de winst die u maakt bij de verkoop van een belegging, door een waardestijging. Dit gebeurt wanneer de waarde van een aandeel of activum stijgt en u het verkoopt voor een hogere prijs dan de aankoopprijs. Koersverlies is het tegenovergestelde: een verlies op de verkoop van uw belegging. Dit betekent een afname van de waarde van aandelen, waarbij de koers lager is dan de aankoopkoers. Het koersresultaat is het verschil tussen deze winst of dit verlies op de koers. Koerswinst kan zowel positief als negatief zijn, wat de waardeverandering van uw belegging beschrijft; een negatieve koerswinst is een verlies door een daling. Het koersrendement drukt deze winst of dit verlies uit in de koersverandering van een aandeel of effect. Winst of verlies van een bedrijf weerspiegelt zich in de koers van aandelen.

Rendement na kosten en belasting

Het rendement na kosten en belasting is uw uiteindelijke opbrengst. Dit nettorendement bepaalt de opbrengst van uw belegging na aftrek van belasting en kosten. Het netto rendement bij beleggen is belangrijker dan het bruto rendement. Bruto rendement geeft het totale rendement vóór kosten en belastingen weer. Uw netto beleggingsrendement wordt berekend door deze kosten en belastingen van het bruto rendement af te trekken. Het rendement van actieve beleggingen kan dalen als u rekening houdt met het totale kostenprofiel. In 2017 bedroeg het netto rendement voor belasting na kosten voor bankfondsen 4 procent. Dit representatieve bedrag voor een investering is wat overblijft na aftrek van alle kosten en belastingen.

Welke risico's moet je meenemen?

Beleggen brengt altijd risico's met zich mee, inclusief het mogelijke verlies van uw inleg. U kunt uw inleg (deels) verliezen, want alle beleggingen dragen financiële risico's. Deze risico's omvatten onder meer renterisico, kredietrisico, liquiditeitsrisico en valutarisico.

Renterisico

Renterisico is verbonden aan beleggen in obligaties. Dit risico betekent waardeverlies van uw obligatie door een stijging van de rente. Het is het risico dat de waarde van beleggingen daalt bij een stijging van de marktrente. Dit risico houdt in dat beleggingen minder waard worden door schommelingen in de marktrente. Renterisico is vooral relevant voor vastrentende producten zoals obligaties. Een koersdaling van de obligatie treedt op bij rentestijgingen, omdat er een inverse relatie bestaat tussen de rente en de obligatiekoers.

Kredietrisico

Kredietrisico is het financiële risico dat een land, organisatie of bedrijf haar betalingsverplichtingen niet nakomt. Dit betekent dat de uitgever van een obligatie mogelijk niet kan voldoen aan de afspraken. Het risico kan leiden tot stopzetting van rente-uitkeringen en waardedaling van uw belegging, zelfs tot volledig waardeverlies. Kredietrisico ontstaat bij faillissement of financiële problemen van de uitgevende instantie. Dit risico is een cruciale factor voor beleggers en wordt ook wel wanbetalingsrisico genoemd. Vaak neemt dit risico toe wanneer bedrijven en consumenten meer moeite hebben om aan hun verplichtingen te voldoen.

Liquiditeitsrisico

Liquiditeitsrisico is de kans dat u een belegging moeilijk kunt kopen of verkopen. Dit betekent dat uw belegging tijdelijk niet verhandelbaar is en u deze niet snel in contanten kunt omzetten. Bij onvoldoende vraag naar een beleggingsproduct kan dit risico optreden. U loopt dan het risico op waardeverlies bij verkoop, omdat u mogelijk een slechte prijs krijgt. Dit risico is beperkt bij beursgenoteerde aandelen en zeer liquide staatsobligaties. De marktomvang en marktliquiditeit bepalen hoe groot dit risico is.

Valutarisico

Valutarisico is het risico dat de waarde van uw belegging daalt door schommelingen in wisselkoersen. Dit risico ontstaat wanneer u belegt in markten met een andere munteenheid dan de euro, bijvoorbeeld bij internationaal verhandelde bedrijfsobligaties in vreemde valuta. Als de wisselkoers van die vreemde valuta ten opzichte van de euro daalt, ontvangt u bij verkoop minder euro's dan verwacht. Een stijging van de vreemde valuta kan juist een financieel voordeel opleveren. Dit valutarisico wordt vooral relevant op het moment dat u uw beleggingen verkoopt.

Hoe beleg je praktisch in obligaties?

U kunt praktisch in obligaties beleggen door individuele obligaties te kopen of via obligatie-ETF's. Particuliere beleggers kunnen individuele obligaties direct op de beurs kopen of onderhands inschrijven op een lening. Voor beginnende beleggers zijn staats- en bedrijfsobligaties een optie. Beleggers in staatsobligaties kunnen kiezen voor individuele obligaties of een ETF met staatsobligaties, en obligaties met variabele rente zijn vaak via ETF's te verkrijgen. Zelfs met kleine bedragen kunt u via directe staatsobligaties investeren.

Losse obligaties kopen

Particuliere beleggers kunnen zelf losse obligaties kopen. Dit kan via een broker op de beurs, of door onderhands in te schrijven op een lening buiten de beurs om. U plaatst dan een order via uw effectenrekening met de ISIN-code van de obligatie. Als belegger kiest u zelf welke obligatie u koopt, eventueel tegen de beurskoers gedurende de looptijd. Individuele obligaties vragen een minimale investering vanaf ongeveer 100 euro, waarbij de stukgrootte aan uw budget wordt aangepast. Houd er rekening mee dat zelf obligaties kopen voor een gezonde spreiding een grotere hoeveelheid geld vereist, omdat het per bedrijf kopen van losse aandelen en obligaties duur is voor goede spreiding.

Beleggen via een obligatie-ETF

Beleggen via een obligatie-ETF is een eenvoudige en kostenefficiënte manier voor particuliere beleggers om toegang te krijgen tot de obligatiemarkt. U belegt dan in een breed gediversificeerde obligatieportefeuille vanaf lage bedragen, wat zorgt voor snelle spreiding en risicoreductie. Dit biedt lagere volatiliteit dan aandelen en verhoogt de stabiliteit van uw financiële portefeuille. De obligatiemarkten zijn vaak minder transparant en liquide dan aandelenmarkten, waardoor een ETF een goede oplossing is. Een obligatie-ETF biedt diversificatie, lagere kosten en verhoogde liquiditeit, zonder dat u elke obligatie individueel hoeft te kopen.

Minimale inleg en spreiding

De minimale inleg voor obligaties en de benodigde spreiding variëren sterk per beleggingsvorm. Voor losse obligaties kan een hogere inleg nodig zijn dan voor obligatie-ETF's. Spreiding is altijd belangrijk om risico's te verlagen. U vindt de specifieke eisen voor minimale inleg en de mogelijkheden voor spreiding bij de aanbieder van uw keuze. Een vergelijker kan u helpen de opties te overzien.

Kosten en transactiekosten

Beleggen brengt altijd kosten met zich mee, waarvan transactiekosten de meest voorkomende zijn. Beleggingskosten bestaan uit transactiekosten. Transactiekosten zijn de kosten die adviseurs, beheerders of brokers in rekening brengen voor het uitvoeren van transacties. De meeste brokers brengen deze kosten in rekening. Deze transactiekosten kunnen bestaan uit vaste kosten, variabele kosten of een combinatie daarvan. Soms bestaan ze uit een vast bedrag plus een percentage van het orderbedrag. Vaak worden transactiekosten berekend als een percentage van het totaalbedrag van de transactie. Bij crypto exchanges omvatten de kosten ook opnamekosten.

Wanneer zijn obligaties een goed idee?

Obligaties zijn een goed idee voor beleggers die stabiliteit en voorspelbaar inkomen zoeken, vooral in onzekere marktomstandigheden. Hoge rentestanden maken obligaties momenteel interessant voor een deel van de beleggingsportefeuille. Obligatiekoersen schommelen minder dan aandelenkoersen, wat voorzichtige beleggers aantrekkelijk vinden. U kunt in obligaties beleggen om uw portefeuille te beschermen tegen sterke waardedalingen, bijvoorbeeld tijdens een recessie. Intermediaire, investment-grade obligaties kunnen een stabiele beleggingsoptie zijn. Dit maakt ze geschikt voor defensieve beleggers, als aanvulling op aandelen, of bij een kortere beleggingshorizon.

Voor defensieve beleggers

Voor defensieve beleggers zijn obligaties een manier om stabiliteit in uw portefeuille te brengen. U zoekt dan obligaties die minder risico met zich meebrengen — denk aan staatsobligaties of bedrijfsobligaties van zeer kredietwaardige bedrijven. De exacte keuze in welke obligaties u belegt, hangt af van uw persoonlijke risicoprofiel en beleggingsdoelen. Voor gedetailleerd advies kunt u een financieel adviseur raadplegen.

Als aanvulling op aandelen

Obligaties kunnen uw beleggingsportefeuille aanvullen als u al aandelen heeft. Ze zorgen voor meer stabiliteit en een voorspelbaar inkomen. Waar aandelen meer risico en potentieel hogere groei bieden, dempen obligaties vaak schommelingen. Zo spreidt u uw risico's. De keuze in welke obligaties u belegt, hangt af van uw persoonlijke situatie en risicobereidheid.

Bij een kortere beleggingshorizon

Bij een kortere beleggingshorizon kiest u voor veilige beleggingen zoals staatsobligaties. Dit is verstandig als uw horizon korter is dan 5 jaar, omdat u weinig tijd heeft om herstel te realiseren na een daling of om beschadigingen te herstellen. Geef de voorkeur aan kortlopende obligatie-ETF's met een lage duration. Een kortere horizon vraagt om een hoger obligatieaandeel in uw portefeuille en een voorzichtige aanpak met lagere risico's. Prioriteit ligt bij liquiditeit en veiligheid als uw horizon korter is dan enkele jaren. Vermijd investeringen in aandelen bij een korte beleggingshorizon.

Welke obligaties doen het goed?

Kwalitatief hoogwaardige bedrijfsobligaties doen het doorgaans goed, met hogere rentevergoedingen dan staatsobligaties. Deze hoog kredietwaardige obligaties bieden iets hoger rendement en hebben de voorkeur boven staatsobligaties door extra rentevergoeding en solide fundamenten, zoals Rabobank in het derde kwartaal van 2024 opmerkte. Tijdens milde economische vertragingen en recessies presteren hoger gekwalificeerde obligaties goed en zijn ze een betere keuze voor uw portefeuille, vaak beter dan cash en risicovollere activa zoals aandelen. Voor beleggers in hogere belastingschijven zijn gemeentelijke obligaties interessant, omdat ze belastingvrije rente-uitkeringen bieden. Hoogwaardige staatsobligaties zijn over het algemeen effectief tegen dalingen op de aandelenmarkt, hoewel ze niet altijd op afroep werken. Meer informatie over welke obligaties doen het goed vindt u hier.

In welk type obligaties is het het beste om te beleggen?

Voor beleggers die zekerheid en voorspelbare opbrengsten zoeken, zijn vastrentende beleggingen zoals staats- en bedrijfsobligaties vaak de beste keuze. U kunt meer lezen over het beste type obligaties. Vooral voorzichtige beleggers kiezen voor investment grade obligaties, die een hoge kredietwaardigheid hebben. Zoek naar staatsobligaties en bedrijfsobligaties met de beste kredietwaardigheid als uw obligatiecomponent als veiligheidsanker dient. Kortlopende staatsobligaties worden als zeer veilig gezien en bieden toch behoorlijke opbrengsten. Ook vastrentende staatsobligaties en obligatiefondsen zijn aanbevolen voor een veilige beleggingsoptie. Deze investeringen zijn ideaal voor wie kapitaal wil behouden en een stabiel inkomen wenst.

Heeft 100 euro per maand beleggen zin?

Ja, beleggen met 100 euro per maand heeft zeker zin, vooral door het rente-op-rente effect op lange termijn. Een belegger die maandelijks €100 inlegt, kan na 40 jaar bijna €190.000 opbouwen bij 6% rendement, of zelfs bijna €250.000 bij langdurig beleggen. Over 30 jaar kan dezelfde inleg een vermogen van €49.000 opleveren bij 6% rendement. Bij 7% rendement is dit €122.709, met een rendement van €86.709. Met een inleg van €100 tot €200 per maand en 8% rendement over 40 jaar, is meer dan €600.000 mogelijk. Houd rekening met kosten; een rendement van 5,8% over 30 jaar resulteert in €141.673. Een neutrale portefeuille met 50% aandelen en 50% obligaties kan na 25 jaar ruim €50.000 opleveren.

Wat zijn de nadelen van beleggen in obligaties?

Beleggen in obligaties kent verschillende nadelen. Zo is het rendement vaak lager dan bij aandelen en vastgoed, wat de vermogensgroei beperkt, zeker met inflatie en belastingen. U loopt ook het risico op verlies van uw geïnvesteerde kapitaal. Een ander nadeel is het kredietrisico, waarbij de uitgever zijn verplichtingen niet nakomt. De verhandelbaarheid van obligaties kan beperkt zijn. Daarnaast is er het herinvesteringsrisico en het obligatierente-risico door dalende rentes. Callable obligaties brengen bij dalende rente het risico van verlies aan herbeleggingsrente met zich mee. Zelfs staatsobligaties kunnen koersverlies ervaren tijdens de looptijd.

Hoe kies je tussen obligaties en aandelen?

De keuze tussen obligaties en aandelen hangt af van uw persoonlijke situatie en doelen. Aandelen bieden een hoger groeipotentieel, maar brengen ook een hoger risico met zich mee. Obligaties zijn stabieler en hebben een lager risico, al leveren ze doorgaans ook lagere rendementen op. U stemt uw keuze af op uw beleggingshorizon, risicotolerantie en inkomensbehoeften. Dit zorgt voor een optimale balans in uw portefeuille.