ETF-waarde en aandelen

Een ETF (Exchange Traded Fund) weerspiegelt de waardeontwikkeling van een beursindex, een bestaande index of een aandelenindex, en volgt automatisch een referentiewaarde. Deze fondsen worden continu bijgewerkt met real time koerswaardering en zijn verhandelbaar als aandelen. De waarde van een ETF is onderhevig aan fluctuaties, die kunnen afnemen door marktomstandigheden en beleggerssentiment.

Wat betekent de ETF-waarde precies?

Een ETF-waarde, of Exchange Traded Fund-waarde, geeft de waarde van de onderliggende activa weer, zoals aandelen. Dit beursgenoteerde indexfonds volgt de waardeontwikkeling van een index zo nauwkeurig mogelijk, wat de effectieve replicatie en het rendement weergeeft. De intrinsieke waarde van een ETF is de waarde van de onderliggende samenstelling van effecten, gedeeld door het aantal ETF-aandelen.

De marktprijs van ETF-aandelen is de prijs waartegen u aandelen koopt of verkoopt tijdens handelsuren. Deze marktprijs kan afwijken van de intrinsieke waarde. De koers van een ETF geeft de huidige waarde van één ETF-aandeel aan. De waarde van uw ETF-investering kan fluctueren, waardoor de verkoopwaarde hoger of lager kan zijn dan de aankoopwaarde.

Hoe bepalen onderliggende aandelen de koers van een ETF?

De koers van een ETF wordt direct bepaald door de onderliggende aandelen en andere effecten die het fonds volgt. Het rendement van een ETF hangt af van de waardeontwikkeling van deze onderliggende beleggingen en de index die ze vormen. Een ETF is ontworpen om de prestaties van een specifieke index zo nauwkeurig mogelijk te spiegelen. Dit betekent dat de waardeverandering van de ETF de koersontwikkeling van de onderliggende indexeffecten reflecteert. De marktprijzen van de onderliggende activa bepalen uiteindelijk het beleggingsrendement van het fonds. De waarde van een ETF beweegt dus mee met de markt, omdat de meeste ETF's passief een index volgen. Voor meer informatie over de relatie tussen ETF en aandelen, kunt u verder lezen.

Waarom kan de ETF-koers afwijken van de intrinsieke waarde?

De koers van een ETF kan afwijken van de intrinsieke waarde van de onderliggende aandelen door verschillende factoren. De marktprijs van een ETF verschilt van de intrinsieke waarde gedurende de handelsdag, vooral in tijden van volatiliteit. Dit komt door het effect van vraag en aanbod op de beurs, maar ook door liquiditeitsverschillen tussen de ETF en de onderliggende activa. Trackingafwijkingen en te hoge transactiekosten kunnen ook leiden tot een afwijking van de indexkoers. De waarde van ETF's kan snel en onvoorspelbaar veranderen door marktvolatiliteit.

Intrinsieke waarde en NAV

De Netto Intrinsieke Waarde (NAV) is de prijs per eenheid van een beleggingsfonds. U berekent de NAV als de totale marktwaarde van activa minus passiva, gedeeld door het aantal uitgegeven eenheden. Dit definieert de prijs per eenheid voor aankoop van een fonds. De NAV wordt ook gedefinieerd als de huidige waarde van de holdings gedeeld door het totaal aantal uitgegeven eenheden aan het einde van de dag. De prijs van een enkel fondsunit wordt berekend als de totale waarde van beleggingen gedeeld door het aantal uitgegeven units. Voor de berekening telt u de marktwaarde van aandelen, cash en overige activa op, waarna u de schulden aftrekt. De nettovermogenswaarde (NAV) in beleggingsfondsen verschilt van de algemene intrinsieke waarde. Deze NAV is specifiek voor beleggingsfondsen en geeft de waarde per participatie-eenheid weer, gebaseerd op actuele marktprijzen.

Vraag en aanbod op de secundaire markt

Op de secundaire markt bepalen vraag en aanbod de prijs van effecten. De prijzen van effecten stijgen wanneer de vraag hoog is en dalen bij een lage vraag. Dit dynamische mechanisme is cruciaal voor het vaststellen van de marktprijs. Een beperkt aanbod in combinatie met een hoge vraag kan de waarde van een aandeel significant doen toenemen. Uiteindelijk sturen vraag en aanbod de prijsontwikkeling van waardevolle goederen op de markt.

Rol van de primaire markt en participaties

De primaire markt is de plek waar bedrijven en overheden nieuwe financiële instrumenten uitgeven om kapitaal te werven via aandelen of obligaties. Investeerders, zowel publiek als institutioneel, kopen deze effecten direct van de uitgevende bedrijven. Dit levert financiering aan de bedrijven. Particuliere beleggers kunnen deze effecten ook kopen. Wanneer een bedrijf bijvoorbeeld een beursgang heeft, worden de aandelen voor het eerst op deze markt aangeboden. De primaire markt faciliteert zo het aantrekken en verschuiven van kapitaal van investeerders naar bedrijven en overheden. Deze nieuwe aandelen kunnen later de basis vormen voor de ETF-waarde van een indexfonds. Dit proces draagt financieel risico over van het bedrijf naar investeerders die bereid zijn dat risico te dragen.

Welke factoren beïnvloeden de waarde van een ETF?

De waarde van een ETF wordt beïnvloed door de prijsbeweging van de onderliggende ETF aandelen en instrumenten, samen met marktomstandigheden en beleggerssentiment. Factoren zoals vraag en aanbod, volatiliteit en liquiditeitsrisico spelen hierbij een rol. Ook valuta-effecten, kosten en dividend beïnvloeden de uiteindelijke waarde.

Koersen van de onderliggende beleggingen

De koersen van onderliggende beleggingen bepalen direct de waarde van een ETF. Een passieve ETF volgt de koers van de onderliggende index. De uitgifte- en terugkoopkoersen van fonds-aandelen zijn gebaseerd op de beurskoersen van de onderliggende effecten. Stel, de aandelen in een bepaalde sector dalen sterk; dan ziet u dit direct terug in de waarde van uw ETF die deze sector volgt. Koersdalingen van deze effecten in het fondsvermogen worden weerspiegeld in de fondsdeelnemingskoers, wat de beleggingsfondsunitprijs direct beïnvloedt. Toch kan het rendement van het fonds afwijken van het rendement van de onderliggende index. Indexbeleggingsfondsen zijn gevoelig voor dalingen in wereldmarktsegmenten en onderliggende indexsegmenten. Lopende kosten van beleggingsfondsen zitten vervat in de prijs van het beleggingsfonds en zijn inbegrepen in de koers.

Valuta-effecten en marktbewegingen

Valuta-effecten en marktbewegingen kunnen de waarde van uw beleggingen en inkomsten verminderen. Vooral wisselkoersbewegingen beïnvloeden de waarde van beleggingen met valutarisico, zoals internationale effecten die naar uw thuisvaluta worden omgerekend. Deze schommelingen kunnen het rendement, de prijs en de financiële resultaten van buitenlandse valuta beleggingsproducten negatief beïnvloeden. De wisselkoersen zelf worden beïnvloed door diverse factoren, waaronder rentepercentages, inflatie, economische data en geopolitieke gebeurtenissen. Zo leiden rentewijzigingen door de US Federal Reserve en Bank of Japan tot directe bewegingen op valutamarkten en daarmee gekoppelde financiële markten.

Kosten, tracking difference en dividend

De kosten van een ETF worden nauwkeurig weergegeven door de tracking difference. Beleggers moeten zich hierop richten, omdat het een betere weerspiegeling is van de totale ETF-kosten dan de TER. Lopende kosten, belastingen en imperfecte indexreplicatie veroorzaken deze afwijking, waardoor de ETF-waarde licht kan verschillen van de index.

De tracking difference omvat alle kosten, inclusief inkomsten uit securities lending. Het biedt een nauwkeuriger beeld van de werkelijke kosten en is een vergelijkbare maatstaf voor ETF-kosten. Deze tracking difference geeft een aanwijzing voor de Total Cost of Ownership (TCO) en een indicatie van de totale kosten voor het bezit van een ETF. Een kleine tracking difference is altijd wenselijk, want een groot verschil kan leiden tot rendementsverlies.

Bij een indexrendement van 10% en een ETF-rendement van 9% is de tracking difference bijvoorbeeld 1 procentpunt. Soms kan de tracking difference positief zijn, wat betekent dat de effectieve kosten lager zijn dan de TER. Als de TER 0,30% is en de tracking difference 0,10%, dan zijn uw reële kosten 0,10%. Dividend is een aparte overweging die losstaat van deze kosten en de uiteindelijke ETF-waarde.

Hoe beoordeel je of een ETF onder- of overgewaardeerd is?

U beoordeelt of een ETF onder- of overgewaardeerd is door verschillende methoden te combineren. Het ETF Research Center gebruikt bijvoorbeeld ratings: een OVERWEIGHT rating wijst op bovengemiddeld waarderingspotentieel en aantrekkelijke waarderingen met bovengemiddelde fundamentals, terwijl UNDERWEIGHT duidt op relatief dure waarderingen en/of ondergemiddelde fundamentele kenmerken. De SPECULATIVE rating beschrijft een diep of sterk ondergewaardeerd fonds met uitzonderlijk potentieel, maar ook met mogelijke structurele risico's. Ook technische analyses zijn nuttig: een oververkochte toestand van aandelen of ETF's duidt op onderwaardering, terwijl een overgekochte toestand juist een potentieel overgewaardeerde marktconditie betekent. Voor een compleet beeld vergelijkt u de ETF-koers met de NAV, controleert u de spread en liquiditeit, en let u op de samenstelling van de onderliggende aandelen.

Vergelijk de ETF-koers met de NAV

De ETF-koers en de Net Asset Value (NAV) zijn niet altijd gelijk. De NAV dient als referentie voor de intrinsieke waarde van een ETF en wordt dagelijks vastgesteld door de depotbank. Deze nettovermogenswaarde bereken je als de totale fondswaarde gedeeld door het aantal aandelen, met de formule (Activa - Schulden) ÷ Uitstaande ETF-aandelen. De NAV wordt dagelijks vastgesteld door de depositobank en bekendgemaakt door de fondsbeheerder. De marktprijs van ETF's wordt bepaald door vraag en aanbod en kan afwijken van de NAV. Vooral onder extreme marktomstandigheden kan de handelsprijs van een ETF afwijken van de NAV. Toch benaderen de marktprijzen van ETF's de netto-inventariswaarde bij liquide handel op middellange tot lange termijn.

Controleer de spread en liquiditeit

Om de ETF-waarde en de handelbaarheid goed in te schatten, controleert u de spread en liquiditeit. De liquiditeit van een ETF wordt weergegeven door de geld-brief-spanne, ook wel bid-ask spread genoemd. Een kleine spread duidt op een hoge liquiditeit, wat het makkelijker maakt om te handelen met lagere spreads. De spread is niet vast; bredere spreads bij lage liquiditeit betekenen minder gunstige handelsprijzen. Let op dat lagere liquiditeit buiten reguliere handelstijden of tijdens stressfases, zoals in maart 2020, kan leiden tot grotere spreads en hogere transactiekosten. Een hoge liquiditeit van de onderliggende aandelen is essentieel om transactierisico's te verminderen.

Let op de samenstelling van de onderliggende aandelen

De samenstelling van de onderliggende aandelen bepaalt het risico en het potentiële rendement van een ETF. U wilt weten in welke sectoren, landen of bedrijven de ETF belegt. Dit geeft inzicht in de blootstelling aan specifieke markten. Een goede analyse van deze etf waarde aandelen helpt u te beoordelen of het fonds past bij uw beleggingsdoelen. Voor gedetailleerde informatie over de samenstelling raadpleegt u de prospectus van de aanbieder.

ETF of losse aandelen: wat past beter bij beleggen?

De keuze tussen ETF's en individuele aandelen hangt af van uw persoonlijke doelen en risicobereidheid. ETF beleggen is makkelijker en minder risicovol dan beleggen in afzonderlijke aandelen. Een ETF-belegging heeft een lager verliesrisico doordat het risico van grote verliezen door individuele aandelen wordt vermeden. Dit maakt de etf waarde aandelen stabieler en biedt de mogelijkheid tot diversificatie en een goed gespreide portefeuille tegen zeer lage kosten. ETF's maken risicodiversificatie toegankelijker voor particuliere beleggers. De beste ETF hangt af van uw individuele beleggingsdoelen, risicotolerantie en strategie.

Spreiding versus concentratierisico

Concentratierisico betekent het risico op waardeverlies door een grote concentratie van beleggingen in enkele aandelen, sectoren of regio's. Dit ontstaat door onvoldoende spreiding van investeringen. Een te grote afhankelijkheid van één categorie, sector of land kan een negatief effect hebben op uw totale portefeuille. Spreiding vermindert dit risico door uw beleggingen te verdelen over verschillende aandelen, sectoren en regio's. Dit beperkt de kans op een sterke daling van uw portefeuille door slechte prestaties in één categorie. Goede spreiding helpt bij de risicobeheersing van uw beleggingsportefeuille.

Kosten en eenvoud van beleggen

Beleggen via kostenefficiënte ETF's en goedkope online brokers minimaliseert uw beleggingskosten. Veel beleggers kiezen voor indexbeleggen vanwege de lage kosten en de eenvoud van deze producten. Indexbeleggen heeft lagere kosten dan andere beleggingsstrategieën en relatief lage transactiekosten, omdat u een bundel aandelen koopt via een indextracker of ETF. Dit betekent dat u minder transacties hoeft te doen dan bij actief beleggen. Een belangrijke premisse voor beleggers in aandelen is om te kiezen voor eenvoudige, goedkope beleggingsproducten. Passief beleggen biedt lagere kosten en minder risico, mede dankzij lage beheerkosten, wat het een goede keuze maakt voor beginnende beleggers met kleinere bedragen. Zelf beleggen gaat gepaard met relatief lage kosten, omdat u geen tussenpersoon nodig heeft.

Wanneer losse aandelen logischer zijn

Losse aandelen zijn logischer wanneer u specifieke kansen in de markt wilt benutten, zoals ondergewaardeerde bedrijven. U kunt ondergewaardeerde aandelen kopen als het eigen vermogen van een bedrijf meer waard is dan de totale aandelen. Waardebeleggers verifiëren deze ondergewaardeerde aandelen zorgvuldig. U staat dan voor de keuze om goedkope en ongewenste aandelen te kopen, waarbij beleggers worden aangeraden waardeaandelen te overwegen. Bij marktpaniek kunnen beleggers toeslaan en goedkoop aandelen kopen tegen een lage prijs. Een belegger in aandelen moet dan op het juiste moment kopen. Dit is logisch als de problemen van een sector of bedrijf niet structureel zijn en oplosbaar blijken. U kiest voor losse aandelen om te profiteren van deze specifieke kansen in de aandelenmarkt, in plaats van de bredere etf waarde aandelen beweging te volgen.

Hoe wordt de waarde van een ETF bepaald?

De waarde van een ETF wordt bepaald door de waarde van alle aandelen en obligaties in het mandje. Het volgt de waardeontwikkeling van de onderliggende index. U berekent de intrinsieke waarde van een ETF als de waarde van de onderliggende effecten gedeeld door het aantal aandelen. Deze intrinsieke waarde is gelijk aan de waarde per aandeel van een traditioneel indexfonds. De zekerheden in ETF's worden dagelijks opnieuw gewaardeerd. De prijs van een ETF schommelt op basis van de waarde van onderliggende activa en de beurswaarde van bedrijfs aandelen. De marktprijs van een ETF kan echter afwijken van de intrinsieke waarde. Dit komt door vraag en aanbod, waardoor de prijs kan afwijken van de Net Asset Value (NAV).

Wat is beter: ETF of aandelen?

Voor de meeste beleggers zijn ETF's een betere keuze dan losse aandelen, omdat passief beleggen met ETF's eenvoudiger en goedkoper is dan individueel aandelen kopen. Beleggen in ETF’s wordt vaak als veiliger gezien dan beleggen in losse aandelen. Een aandelen ETF belegging is kostenefficiënt en diversificerend, wat bijdraagt aan de aantrekkelijkheid van ETF-beleggen. De voordelen van een ETF omvatten kosteneffectiviteit, veiligheid, transparantie, brede diversificatie, flexibiliteit en liquiditeit. Deze aantrekkelijke eigenschappen, zoals lage kosten en diversificatie, maken investering in ETF's geschikter voor langetermijn sparen. Een langdurige investering via ETF's leidt bovendien tot een hoger rendement, ondanks dat er voor- en nadelen aan verbonden zijn.

Wat is de 3-5-10-regel voor ETF's?

De 3-5-10-regel voor ETF's is een verzameling richtlijnen voor beleggers. U gebruikt deze voor het samenstellen en beheren van uw portfolio. Voor beginners geldt het advies: bezit maximaal vijf ETF's. Dit beperkt klumpenrisico en behoudt overzicht. JustETF Wereldportefeuilles bestaan bijvoorbeeld uit drie tot vijf ETF-producten. Kies ook voor ETF's die minimaal vijf jaar oud zijn. Zo beoordeelt u prestaties en indexreplicatie beter. De OGAW-regulering beperkt het contrahentenrisico tot maximaal 10% van de NAV en fondsvermogen. Een langetermijnstrategie voor ETF-belegging streeft overigens naar 10 procent rendement per jaar.

Hoe kun je zien of een ETF ondergewaardeerd is?

U kunt een ETF als ondergewaardeerd zien door verschillende methoden. Kijk bijvoorbeeld naar de fundamentele kengetallen van de onderliggende aandelen. De onderwaardering van bedrijven in Value-ETF's wordt bepaald door analyse van de koers-winstverhouding, marktwaarde-boekwaarde verhouding, dividendrendement en winstgroei. Value-ETF's beleggen specifiek in aandelen van ondergewaardeerde waardebedrijven en maken gebruik van waarderingsverschillen. Een Value-strategie voor ETF's selecteert ondergewaardeerde aandelen met een laag koers-boekwaarde-verhouding.

Ook technische analyse kan helpen; een oververkopen toestand van aandelen of ETF's duidt op onderwaardering. Soms leidt een dalende vraag naar een ETF tot een prijsdaling onder de Net Asset Value (NAV), wat betekent dat de ETF ondergewaardeerd is en tegen een discount verhandeld wordt. Het ETF Research Center kent een SPECULATIEF rating toe aan ETF's die diep ondergewaardeerd maar risicovol zijn, vaak met uitzonderlijk waarderingspotentieel.