Heeft de olie- en gassector een toekomst?

De olie- en gassector heeft deels een toekomst, maar de aard en de investeringsmogelijkheden ervan zullen de komende jaren significant veranderen. Hoewel er een duidelijke mondiale en nationale ambitie is om af te stappen van fossiele brandstoffen, blijft de sector op korte en middellange termijn essentieel voor de energievoorziening en kent deze momenteel periodes van schaarste.

Wereldwijd is er een consensus om de afhankelijkheid van olie en gas te verminderen. Internationale toppen stellen als doel om van olie en gas af te komen, primair om de planeet leefbaar te houden en energieonafhankelijkheid te garanderen. Ook het Nederlandse kabinet zet stappen richting minder afhankelijkheid van fossiele brandstoffen. Dit beleid, gericht op een energietransitie, creëert op lange termijn druk op de vraag naar traditionele fossiele brandstoffen en beïnvloedt de levensvatbaarheid van de sector in zijn huidige vorm.

Tegenover deze langetermijntrends staat de huidige realiteit van de energiemarkt. De olievoorziening is veranderd in een periode van schaarste, mede door verstoringen in de olietoevoer vanuit het Midden-Oosten. De Straat van Hormuz is bijvoorbeeld een cruciaal knelpunt voor de wereldwijde oliehandel, en gebeurtenissen in dergelijke regio's kunnen de markt krapper maken en de olieprijs opdrijven. Deze omstandigheden tonen aan dat de vraag naar olie en gas op dit moment nog hoog is en dat de sector op korte en middellange termijn nog altijd een cruciale rol speelt in de mondiale energievoorziening.

De Nederlandse overheid erkent deze dualiteit. Hoewel er een beleid is om de afhankelijkheid te verminderen, zoals blijkt uit de keuze om geen accijnsverlaging op benzine en diesel door te voeren, zijn er ook maatregelen om de continuïteit van de energievoorziening te waarborgen. Zo is het Landelijk Crisisplan Olie (LCO) opgeschaald naar fase 1, en is er bepaald wie als eerste aanspraak kan maken op beschikbare brandstof in het zwaarste scenario. Dit toont aan dat, ondanks de transitiedoelstellingen, de overheid nog steeds rekening houdt met potentiële tekorten en de noodzaak van fossiele brandstoffen. Nederland heeft overigens nog geen dieseltekorten.

Voor investeerders betekent dit een complex landschap. De sector is niet eenduidig 'wel' of 'niet' investeerbaar. Het hangt sterk af van de tijdshorizon en de specifieke focus van de investering. De transitie brengt risico's met zich mee voor bedrijven die uitsluitend in traditionele olie- en gaswinning actief zijn, maar biedt kansen voor bedrijven die innoveren en diversifiëren naar duurzame energiebronnen of technologieën voor koolstofafvang en -opslag.

De toekomst van de olie- en gassector kan worden opgesplitst in verschillende perspectieven:

Concluderend, de olie- en gassector staat voor een onvermijdelijke transformatie. Hoewel de vraag op korte termijn robuust blijft door geopolitieke factoren en de huidige infrastructuurafhankelijkheid, dwingen mondiale klimaatdoelstellingen en nationale beleidslijnen de sector tot een fundamentele heroriëntatie. Investeerders die de sector als geheel beschouwen, doen er goed aan de nadruk te leggen op bedrijven die actief investeren in de energietransitie en hun portefeuilles diversifiëren buiten de traditionele fossiele brandstoffen.