Wanneer is duurzaam beleggen begonnen?

Het idee van duurzaam beleggen ontstond in de zeventiende eeuw in de Verenigde Staten, maar de concrete invulling en brede adoptie ervan hebben zich geleidelijk ontwikkeld over de eeuwen heen. Het eerste ethische beleggingsfonds werd opgericht in 1971, wat een belangrijke stap markeerde in de formalisering van duurzaam beleggen. Sindsdien is het concept geëvolueerd van een niche-activiteit naar een steeds populairdere beleggingsstrategie, gedreven door zowel ethische overwegingen als financieel rendement.

De geschiedenis van duurzaam beleggen laat een duidelijke evolutie zien, waarbij verschillende fasen en geografische ontwikkelingen te onderscheiden zijn. Hoewel de zeventiende eeuw het begin markeerde van het idee in de Verenigde Staten, duurde het tot de twintigste eeuw voordat dit idee zich vertaalde in concrete beleggingsproducten. Een belangrijke mijlpaal was de oprichting van het American Pax World Fund in 1971, dat wordt beschouwd als het eerste ethische beleggingsfonds. De echte hausse van duurzaam beleggen in de Verenigde Staten volgde echter pas in de jaren negentig.

In Nederland heeft duurzaam sparen een iets andere, maar eveneens lange geschiedenis. Duurzaam sparen is in Nederland al mogelijk sinds 1960. De ontwikkeling van duurzaam beleggen kwam hier in een stroomversnelling door een combinatie van factoren:

• 1991: De oprichting van Het Andere BeleggingsFonds (ABF) in mei 1991 markeerde een vroege stap in de Nederlandse markt voor duurzaam beleggen.
• 1995: De introductie van de fiscale Groenregeling in 1995 gaf een significante impuls aan duurzaam sparen en beleggen in Nederland. Deze regeling bood fiscale voordelen voor investeringen in erkend groene projecten, wat de aantrekkelijkheid van duurzame opties vergrootte.

De Groenregeling van 1995 is een voorbeeld van hoe regelgeving de ontwikkeling van duurzaam beleggen kan stimuleren. Stel dat een belegger in 1995, na de introductie van de Groenregeling, overwoog om € 10.000 te investeren. Hoewel we geen concrete historische rendementen of specifieke fiscale voordelen van de Groenregeling uit de kennisbank kunnen afleiden, kunnen we illustreren hoe een dergelijke regeling werkt. Een fiscale stimulans kan bijvoorbeeld leiden tot een lager belastingtarief op het rendement, of een hogere vrijstelling van vermogensbelasting. Als een belegger bijvoorbeeld een jaarlijks rendement van 4% zou behalen op een traditionele belegging, en een duurzame belegging met fiscale voordelen een effectief rendement van 4,5% zou opleveren (door belastingvoordeel), dan zou de keuze voor duurzaam beleggen financieel aantrekkelijker worden. Dit illustreert dat duurzaam beleggen, zoals de kennisbank aangeeft, niet langer alleen een morele keuze is, maar ook een slimme keuze kan zijn die financieel rendement oplevert (tot 2016 en ook in 2024).

De populariteit van duurzaam beleggen is de afgelopen jaren sterk toegenomen. Vanaf 2018 is een duidelijke trend van toenemende populariteit zichtbaar, die zich voortzette tot 2025. Beleggers investeren steeds vaker in bedrijven die een betere toekomst ondersteunen. Dit heeft ertoe geleid dat duurzaam beleggen met ETF's, zoals in 2020 werd benadrukt, meer is dan een kortstondige hype; het is een consistente duurzaamheidspraktijk geworden.

De ontwikkeling van duurzaam beleggen in de Verenigde Staten en Nederland kan als volgt worden vergeleken:

Anno 2026 is duurzaam beleggen een volwassen segment van de financiële markt. Het wordt steeds meer gezien als een strategie die zowel ethische doelen dient als financieel voordeel kan opleveren, wat de aanhoudende groei en populariteit verklaart.