Is inflatie slecht voor aandelen?

Hoge inflatie wordt over het algemeen als negatief gezien voor de waardering van aandelenindexen. Historisch gezien schaadt inflatie het rendement van zowel aandelen als obligaties, vooral bij hoge en onverwachte inflatieperiodes. Inflatie verlaagt de waardering van aandelen door een daling van toekomstige kasstromen en margedruk. Op deze pagina leest u waarom inflatie aandelen onder druk zet en welke beleggingen beter werken bij hoge inflatie.

Direct antwoord: wat doet inflatie met aandelen?

Hoge inflatie heeft over het algemeen een negatief effect op aandelen. Het vermindert het rendement van zowel aandelen als obligaties, vooral bij onverwachte inflatie. Hoge inflatie correleert met lagere aandelenrendementen en wordt als negatief gezien voor de waardering van aandelenindexen. Dit komt doordat inflatie de waardering van aandelen verlaagt, onder meer door een daling van toekomstige kasstromen en margedruk bij bedrijven. Ook vermindert hoge inflatie de aantrekkelijkheid van aandelen, wat de vraag doet dalen door herallocatie van investeerders. De verwachting van hoge inflatie kan leiden tot een daling van aandelenkoersen, vaak door angst voor een recessie of stijgende rente. Hogere inflatie verlaagt de waarde van aandelen en kan de reële waarde van fondsaandelen en uitkeringen verminderen, evenals de waarde van activa of inkomsten uit beleggingen.

Waarom hoge inflatie aandelen onder druk zet

Hoge inflatie zet aandelen onder druk door verminderde bedrijfswinsten en een lagere aandelenwaarde. Dit wordt als negatief gezien voor de waardering van aandelenindexen. Hogere kosten drukken winstmarges, terwijl beleggers hogere rendementen eisen en renteverhogingen bezorgdheid veroorzaken.

Hogere kosten voor bedrijven

Hogere kosten voor bedrijven zetten druk op hun winstmarges. Inputkosten, inclusief huur en lonen, zijn gestegen en wegen zwaarder op de winst. Deze hogere inputkosten leiden vaak tot hogere prijzen voor eindklanten of lagere marges. Stijgende productiekosten bij bedrijven leiden tot hogere verkoopprijzen van goederen en diensten. Dit vertaalt zich in hogere prijzen voor consumenten. Zo stegen de inputkosten in de dienstensector versneld tot maart 2025, mede door hogere olieprijzen en lonen. Voor Nederlandse mkb’ers en zzp’ers resulteerden hogere kosten al in gedaalde winstmarges in 2023. De druk op lonen zal de bedrijfskosten verder opdrijven, wat vanaf 2024 een negatief effect heeft op bedrijfsresultaten.

Druk op winstmarges

Hoge inflatie zet de winstmarges van bedrijven onder druk. Een winstmarge is de verhouding van de winst ten opzichte van de omzet, vaak uitgedrukt in een percentage. De berekening van de winstmarge kan via winst gedeeld door omzet maal 100%. Er zijn verschillende typen, zoals de brutomarge, berekend als (verkoopprijs - inkoopprijs) / verkoopprijs. Ook is er de operationele winstmarge, die de winst als percentage van de omzet na aftrek van kosten weergeeft. Het op peil houden van deze marges is een uitdaging door stijgende inputprijzen en arbeidskosten, zoals in 2022. Bedrijven met dunne winstmarges moeten prijsstijgingen snel doorberekenen aan hun klanten. Bedrijven met voldoende prijsmacht of dikke winstmarges kunnen prijzen geleidelijk verhogen om klanten te behouden.

Renteverhogingen en waarderingen

Renteverhogingen hebben een nadelig effect op aandelenkoersen en drukken de waarderingen op de aandelenmarkt. Hogere rentetarieven kunnen leiden tot koersdalingen van zowel obligaties als aandelen. De markt heeft een deel van deze rentestijgingen al verwerkt in de huidige waarderingen. Echter, stijgende rentetarieven en hoge waarderingen zetten het marktsentiment onder druk. Dit was bijvoorbeeld het geval in mei 2024. Lage rentes zorgden eerder voor opgeblazen waarderingen bij bepaalde aandelen, zoals 'bond proxies' en 'earnings compounders'. Renteverhogingen veroorzaken ook dalende koersen voor vastgoedbeleggingsfondsen (REITs) en leiden tot lagere vastgoedwaarderingen. Daarnaast beïnvloeden marktrentetarieven continu de waardering van derivaten en de waardeontwikkeling van bedrijfsschulden negatief.

Wanneer inflatie juist minder schadelijk is

Inflatie is minder schadelijk, en kan zelfs gunstig zijn voor aandelen wanneer deze op een laag of matig niveau blijft. Een geringe inflatie stimuleert de economie door versnelde aankopen en verhoogt de bestedingsruimte van consumenten. Dit kan de schuldenlast verminderen, wat gunstig is voor schuldenaars, en biedt kansen voor bedrijven met prijszettingsmacht, aandelen die meebewegen met de economie, en bepaalde sectoren.

Bedrijven met prijszettingsmacht

Bedrijven met prijszettingsmacht kunnen prijzen verhogen zonder veel klanten of marktaandeel te verliezen. Dit vermogen stelt hen in staat om inflatie door te berekenen aan klanten, wat verliezen en risico's vermindert. Hierdoor behouden ze hun winstmarges en maximaliseren ze de omzet en winst, zelfs bij gestegen inkoopprijzen. Kwaliteitsbedrijven met dominante marktposities, zoals grote farmaceutische en technologiebedrijven, realiseren zo hoge winstmarges. Ook luxe bedrijven en sectoren als energievoorziening en voedselproductie tonen deze sterke prijszettingsmacht.

Aandelen die meebewegen met de economie

Aandelen die meebewegen met de economie zijn sterk gevoelig voor algemene markt- en economische bewegingen. Economische en politieke factoren beïnvloeden de intrinsieke waarde van deze aandelen. Kortetermijnbewegingen van aandelenprijzen worden direct beïnvloed door economisch nieuws. Aandelenmarkten kunnen schommelen door economische en politieke ontwikkelingen. Beleggingsproducten zoals aandelen en obligaties ondergaan waarde schommelingen door economische en geopolitieke factoren. De koersen bewegen door bedrijfsprestaties, economische condities en het marktsentiment. Op middellange termijn volgen aandelenmarkten de winstontwikkeling van ondernemingen, terwijl ze op lange termijn omhoog bewegen door de winstcijfers van bedrijven en economische groei. Uiteindelijk zijn aandelenbeleggingen altijd gevoelig voor waarde schommelingen.

Sectoren die vaak beter standhouden

Sectoren die vaak beter standhouden tijdens economische onrust zijn de defensieve sectoren. Deze sectoren, zoals gezondheidszorg, nutsvoorzieningen, FMCG en farmacie, leveren essentiële diensten en producten waar altijd vraag naar is. Hierdoor zijn ze minder gevoelig voor economische cycli en recessies, wat zorgt voor stabielere prestaties en betere beleggingsresultaten in volatiele markten. Hun stabiele bedrijfsmodel brengt een lager risico met zich mee. Defensieve sectoren presteren vooral beter dan cyclische sectoren tijdens recessies en na renteverlagingen. Voor een belegger die stabiliteit zoekt, zijn deze sectoren vaak de betere keuze. Houd er wel rekening mee dat traditionele defensieve sectoren minder groeipotentie bieden dan cyclische sectoren. Cyclische sectoren, zoals technologie, presteren typisch slechter als de markt daalt, maar juist beter als de markt stijgt.

Welke beleggingen werken beter bij hoge inflatie?

Bij hoge inflatie kunnen bepaalde beleggingen uw vermogen beter beschermen. Aandelen bieden in veel gevallen de beste kans op bescherming tegen inflatie en extra rendement. Vastgoed, grondstoffen, edelmetalen zoals goud, kunstbeleggingen en Treasury Inflation-Protected Securities (TIPS) kunnen ook goed presteren.

Aandelen van sterke bedrijven

Beleggers in aandelen moeten zich richten op financieel sterke bedrijven. Deze bedrijven hebben solide fundamenten, duidelijke concurrentievoordelen en groeipotentieel. Investeren hierin bouwt een duurzame en veerkrachtige portefeuille op, wat vermogen en langetermijn financiële zekerheid versterkt. Zulke solide aandelen zijn geschikt voor langetermijnbeleggen, minimaliseren risico en bieden potentieel voor hoge rendementen en dividenduitkeringen. Een sterke 'moat' – een uniek concurrentievoordeel – zorgt voor lange termijn waarde en stabiele belegging. Gevestigde bedrijven bieden gematigde beleggers goede langetermijnrendementen met lage volatiliteit dan start-ups. Zelfs in lastige tijden of tijdens beurszwakte houden deze bedrijven stand en kunnen ze profiteren.

Indexfondsen en brede index

Indexfondsen en ETF's volgen de samenstelling en prestaties van een brede marktindex. Ze bieden u directe diversificatie en kosteneffectieve blootstelling aan de aandelenmarkt. Door te beleggen in indexfondsen op brede indices, spreidt u uw investering over honderden bedrijven. Deze fondsen repliceren de prestaties van een bepaalde aandelenindex, zoals de AEX of S&P 500. U heeft keuze uit een breed scala aan beleggingskeuzes, afhankelijk van de onderliggende index. Indexfondsen wegen aandelen in de index vaak op basis van hun marktkapitalisatie. Dit ondersteunt beter risicobeheer door een stabiele portfoliosamenstelling.

Grondstoffen en inflatiegevoelige producten

Grondstoffen zijn zeer gevoelig voor inflatie en kunnen dienen als een goede bescherming daartegen. Historisch gezien hebben ze bij grote inflatie-uitbraken in de laatste 150 jaar als inflatiehedge gefungeerd. Als investering kan hun waarde stijgen tijdens plotselinge inflatieperioden, waardoor grondstoffen kunnen profiteren van hoge inflatie. Grondstoffenprijzen kunnen zelfs vooruitlopen op inflatie-indicatoren, omdat ze stijgen als ruwe grondstoffen duurder worden. Ze worden ook gezien als een inflatievoorspeller en hun prijzen volgen op zeer lange termijn de inflatie. Prijzen van industriële grondstoffen beïnvloeden inflatieverwachtingen. Grondstoffen en basisproducten vertonen sterke prijsstijgingen, zoals de prijzen van voedsel en aardgas in november 2024.

Wat betekenen inflatie en reëel rendement voor beleggers?

Inflatie en reëel rendement bepalen de werkelijke waarde van uw beleggingen, waarbij inflatie het reële rendement vermindert. Het reële rendement berekent u door het inflatiepercentage van het nominale rendement af te trekken. Dit inflatie-gecorrigeerde rendement geeft u een helderder beeld van de werkelijke koopkracht van uw investeringen.

Nominaal rendement versus reëel rendement

Nominaal rendement is het rendement vóór inflatiecorrectie; het houdt geen rekening met inflatie. Reëel rendement is daarentegen het rendement na inflatiecorrectie. U berekent het reële rendement door het nominale rendement te corrigeren voor inflatie. Nominaal rendement kan misleidend zijn, omdat het de werkelijke koopkracht niet weergeeft. Daarom is het belangrijk voor beleggers om nominale rendementen te vergelijken met reële rendementen. Als u bijvoorbeeld een nominaal rendement van 2 procent per jaar heeft bij een inflatiepercentage van 3 procent, is uw reëel rendement -1 procent per jaar. Dit betekent dat uw koopkracht afneemt, ondanks een positief nominaal rendement.

Wat gebeurt er met koopkracht op lange termijn?

Op lange termijn verliest geld sterk aan koopkracht. Inflatie zorgt ervoor dat uw geld na verloop van tijd minder waard wordt, omdat prijzen stijgen. Dit geldt voor contant geld, spaargeld op een giro- of spaarrekening, en zelfs voor pensioenopbouw. Hoewel het nominale bedrag hetzelfde blijft, daalt de koopkracht. De koopkracht van een bankbiljet neemt hierdoor ieder jaar af. Dit holt de koopkracht van de consument uit.

Voorbeelden uit de markt: ASML, Shell en Amerikaanse aandelen

ASML, Shell en Amerikaanse aandelen bieden concrete voorbeelden van hoe verschillende bedrijven zich in de markt positioneren. Binnen de AEX-index wegen ASML en Shell zwaar, samen met Unilever, en worden ze gezien als stabiele beleggingen voor de lange termijn. ASML onderscheidt zich hierin met groeiruimte ten opzichte van andere grote AEX-aandelen. Amerikaanse groeibedrijven zoals Amazon, Apple en Nvidia leveren daarnaast positieve resultaten voor beleggers, waarbij de Magnificent 7 de Amerikaanse markt domineren.

Waarom cyclische bedrijven anders reageren

Cyclische bedrijven en hun aandelen reageren sterk op economische schommelingen, waarbij winst en koersen direct correleren met de conjunctuur. Een organisatie reageert cyclisch op de economie: positief bij een goede economie en negatief bij een slechte economie. Bedrijven die cyclische aandelen uitgeven, profiteren meer van gunstige economische ontwikkelingen en groeien sterk tijdens positieve periodes. Industriële bedrijven zien bijvoorbeeld een hogere vraag naar hun producten en diensten bij economische expansie. Omgekeerd hebben deze bedrijven meer last van ongunstige economische ontwikkelingen, wat leidt tot volatielere winsten en een lager uitkeringsratio. Toch zijn cyclische bedrijven met lage schulden, sterke kasreserves en stabiele winstmarges beter bestand tegen een neergang. Soms kunnen zelfs risicovollere cyclische bedrijven minder koersschommelingen vertonen in mindere periodes, als tegenslag al is ingeprijsd via de risicopremie.

Waarom energiebedrijven vaak beter presteren

Energiebedrijven presteren vaak beter dan andere sectoren; ze overtroffen zelfs het S&P 500 gemiddelde en alle andere sectoren. Bedrijven in de energiesector bieden vaak een betere langetermijnwaarde dan ondernemingen die afhankelijk zijn van stijgende energiekosten. Succesvolle energie- en infrastructuurservicebedrijven optimaliseren hun marges, zelfs in krappe markten. Sommige profiteren van toegang tot goedkope energie, wat een concurrentievoordeel in hun kostenstructuur oplevert. Een interessante ontwikkeling is dat verschillende energiebedrijven recentelijk weer meer op traditionele activiteiten richten, mede door obstakels bij nieuwe hernieuwbare projecten. Dit staat in schril contrast met alternatieve energiebedrijven, die sinds 2015 ondermaatse rendementen lieten zien. Voor beleggers die stabiliteit zoeken, kunnen energiebedrijven een interessante optie zijn. Duurzaam opererende ondernemingen tonen bovendien een tendens naar betere financiële prestaties.

Wat een brede fundamentele index laat zien

Een brede fundamentele index volgt de hele markt en richt zich op aandelen met potentieel voor waardestijging. Deze indexen, zoals de S&P 500 of AEX, bieden brede marktdekking en diversificatie over honderden bedrijven. Ze doen een beursindex na om het marktrendement van de gehele index te volgen, en dienen als benchmark voor de markt waarin een fonds belegt. Een 'enhanced indexing approach' zoekt binnen zo'n brede index naar aandelen met sterke fundamentele kenmerken. Hierbij leidt een scorelijst van fundamentele analyse tot een numerieke waarde die de aantrekkelijkheid van een aandeel aangeeft. Alternatieve indexen wegen deze fundamentele data vaak gelijk. Dit type index kan beleggers helpen om de invloed van inflatie op aandelen te navigeren door te focussen op de intrinsieke waarde van bedrijven.

Wat doet inflatie met aandelen?

Inflatie heeft over het algemeen een negatief effect op aandelen. Hoge inflatie kan de waardering van aandelenindexen negatief beïnvloeden. Dit komt doordat inflatie de waarde van aandelen verlaagt. Het vermindert de bedrijfswinsten en creëert onzekerheid bij beleggers. Ook kunnen hoge inflatie en stijgende rente de aandelenrendementen negatief beïnvloeden. Historisch gezien correleert hoge inflatie met lagere aandelenrendementen. Vooral onverwachte inflatie vermindert het rendement van zowel aandelen als staatsobligaties. Dit alles beïnvloedt de volatiliteit van aandelenkoersen.

Is inflatie goed voor de aandelenmarkt?

Ja, inflatie kan goed zijn voor de aandelenmarkt, vooral bij een matig percentage. Een inflatie van 0 tot 3 procent per jaar is zelfs ideaal voor snelle stijgingen van aandelenkoersen en koopkracht. Dit matige inflatiepercentage wordt gezien als een signaal van een groeiende economie, wat positief is voor bedrijven. Zelfs hogere inflatie tussen de 2,5% en 3% belemmert een rally op de aandelenmarkten niet. Aandelen kunnen goed presteren tijdens inflatie als bedrijven prijzen verhogen om inflatie te compenseren. Waardebehoud en -groei van bedrijven tijdens inflatie leiden tot aantrekkelijke rendementen voor aandelenbeleggers op de lange termijn.

Waarin beleggen bij hoge inflatie?

Bij hoge inflatie kunt u beleggen in aandelen, inflatiebeschermde obligaties en grondstoffen via ETF's. Het is beter om te investeren in aandelen via ETF's wanneer de inflatie hoog is. Aandelen van bedrijven met hoge kasstromen en de mogelijkheid om kosten door te berekenen, zijn dan een goede keuze. Beleggers die hun portefeuille willen beschermen tegen onverwachte inflatie, overwegen vaak zulke ondernemingen. Ook beleggen in solide bedrijven is aan te bevelen om kapitaal te behouden en te laten groeien. Aandelen bieden in veel gevallen de beste kans op bescherming tegen inflatie en extra rendement op de lange termijn. Goud is een andere optie; beleggers die zich willen beschermen tegen inflatie kunnen investeren in edelmetalen. Het kan helpen koopkrachtverlies te beperken, al bieden deze investeringen geen volledige bescherming.

Wat zei Warren Buffett over inflatie?

Warren Buffett noemde inflatie de "afzetter" of "oplichter" van aandelenbeleggers. Hij besprak de impact van inflatie op bedrijfsrendementen regelmatig. Dit deed hij vooral in de jaren zeventig en begin jaren tachtig. Buffett verwachtte ook hogere inflatie, meer dan 2 procent, onder specifieke voorwaarden. Dit zou gebeuren als centrale banken bepaalde acties zouden ondernemen tijdens een wereldwijde economische depressie.